Biểu tượng trống có mặt trong các thần thoại về nguồn gốc tộc người, là vật giúp con người thoát khỏi nạn đại hồng thủy và sau đó tái sinh các cộng đồng mới. Trống có mặt trong các nghi lễ của các nhóm dân cư nguyên thủy, thời kì tiền nhà nước và nhà nước, tạo thành dòng chảy liên tục, mạnh mẽ và sâu sắc. Vận dụng lí thuyết về biểu tượng, lí thuyết diễn ngôn về dân tộc, chúng tôi nghiên cứu biểu tượng trống, nhằm gợi mở những nhận thức mới về mối quan hệ giữa ký ức tập thể, biểu tượng và sự hình thành bản sắc hay sự xác lập căn tính dân tộc qua các thời kì lịch sử. Trong bài viết này, chúng tôi sử dụng từ “thần thoại” để chỉ các sáng tác truyền miệng, mang tính thể loại; chữ “huyền thoại” được dùng để chỉ phương pháp sáng tác, sáng tác thần thoại.
Từ khóa: trống; biểu tượng; thị tộc; nguồn gốc thị tộc

Văn hóa và con người luôn là những yếu tố cốt lõi, đóng vai trò quyết định trong sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, việc phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết mà còn là động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc. Nhằm giúp cho người đọc hiểu rõ hơn về vai trò quan trọng của văn hóa, con người trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời, thấy được sự phát triển tư duy lý luận của Đảng về văn hóa, con người, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật phát hành cuốn sách Phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước do PGS.TS. Nguyễn Duy Bắc và PGS.TS. Vũ Thị Phương Hậu đồng chủ biên (2023).

Bài viết này tập trung vào việc phân tích cuốn sách “New Cultural Studies” (Nghiên cứu văn hóa mới) để trả lời câu hỏi về vai trò của “lý thuyết” trong nghiên cứu văn hóa. Ngày nay, giữa các cơ quan chính phủ, ngành công nghiệp và giới học thuật, có xu hướng đòi hỏi những kết quả cụ thể và nhanh chóng. Điều này tạo ra một bầu không khí xem nhẹ tư duy trừu tượng và phản ánh, dẫn đến sự suy giảm tầm quan trọng của lý thuyết trong học thuật, đặc biệt là trong nghiên cứu văn hóa. Trong hai thập niên qua, các biến đổi của bối cảnh xã hội như sự trỗi dậy của kinh tế tân tự do, các cuộc tấn công khủng bố, và sự ra đi của nhiều nhà lý thuyết lớn đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến tư duy triết học và lý thuyết. Trong làn sóng toàn cầu hóa hiện tại, nghiên cứu văn hóa dường như rơi vào trạng thái bế tắc, không biết cách tiếp tục phát triển. Qua việc đọc các tác phẩm về tiềm năng của nghiên cứu văn hóa mới, bài luận này phân tích ý nghĩa của việc đối diện với những lý thuyết từng là nền tảng của lĩnh vực này.

Từ khóa: nghiên cứu văn hóa; toàn cầu hóa; thương mại hóa đại học

     Văn học, nghệ thuật có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển bền vững đất nước. Trước đây, văn học, nghệ thuật được xem như một vũ khí tinh thần sắc bén để tạo nên sức mạnh cho dân tộc trong quá trình đấu tranh xây dựng đất nước. Giờ đây, trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, văn học, nghệ thuật cần có thêm những cách tiếp cận mới, đặc biệt từ góc độ của phát triển công nghiệp văn hóa, để đóng góp nhiều hơn cho nhiệm vụ khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Bài viết tập trung vào phân tích vai trò của văn học, nghệ thuật trong bối cảnh mới, từ đó, đặt văn học, nghệ thuật vào trong dòng chảy của sự phát triển công nghiệp văn hóa cũng như gợi ý một số giải pháp để thực hiện tốt nhiệm vụ này.